Wim Johannesma

Wim Johannesma is in 1936 geboren in Lindenheuvel, een mijnwerkerswijk van Geleen. Zijn vader was een rasechte Fries, zijn moeder een geboren en getogen Limburgse. Naar eigen zeggen heeft hij van beide karaktertrekken meegekregen.
Zijn lagere schooltijd verliep (mede vanwege de oorlog) tamelijk chaotisch. Omdat hij zich geroepen voelde, missionaris te worden, ging hij in 1950 naar het klein seminarie van de Montfortanen in Schimmert. Na de donkere oorlogs- en naoorlogsjaren werd ‘Schimmert’ een zegen voor hem. Er was daar ruimte voor kunst in toneel, zang, schilderen, tekenen en beeldhouwen. De Limburgse kunstenaar Gène Eggen was een van de begeleiders van mogelijke kunstenaars in de dop.
Tijdens zijn theologie opleiding in het groot seminarie van de Montfortanen in Oirschot heeft hij de benediktijner monnik-architect en ontwerper Dom Hans van der Laan leren kennen. Dank zij diens invloed en die van Gène Eggen is het Wim gelukt, via vele kronkelpaden toch een min of meer rechte levensweg te gaan. Op 8 maart 1964 – dit jaar 50 jaar geleden – is hij in Oirschot tot priester gewijd.

Montfortaans Missionaris

Hij kreeg een benoeming voor de missie in Kalimantan. In de jungle ten noorden van Sintang, tussen de lokale bevolking, de Daya’s, voelde hij zich als een vis in het water. Hij wilde gewoon tussen hen in wonen en met hen het leven in al zijn facetten delen. Zijn bisschop vond dat niet goed, terecht, oordeelt Wim nu. Omdat hij meende, daardoor onvoldoende te kunnen functioneren, kwam Wim in 1967 terug naar Nederland. Na enkele jaren van pijnlijk zoeken, vragen en verkennen besloot hij zijn priesterambt neer te leggen, en in mei 1970 kreeg hij de in Rome gevraagde dispensatie.

Kunstopleiding

Intussen was hij begonnen aan een opleiding op de toenmalige Werkkunstschule in Aken. Heel enthousiast heeft hij cursussen gevolgd in beeldhouwen, smeden, schilderen en grafiek. In 1973 deed hij eindexamen op de afdeling grafiek in het vak ‘Illustration’.
Via een bevriende priester-kunstschilder, Herbert Falken, kreeg hij de opdracht, als freelance illustrator te gaan werken voor uitgeverij ‘Bergmoser+Höller’ in Aken. Elke maand verzorgde die uitgeverij het periodiek ‘IMAGE’ een serviceblad voor parochiebladen. Voor dat blad heeft Wim jarenlang tekeningen gemaakt, eerst gebaseerd op de evangelielezingen van de zondagen, en later ook op de eerste lezingen. Die tekeningen worden nog altijd door ‘IMAGE’ gepubliceerd, en hebben ook de voorpagina van de liturgieboekjes, uitgegeven door Gooi en Sticht, gesierd.
Voor Wim is het duidelijk: God heeft twee sporen voor hem uitgezet. Het ene is: kunst voor de kerk en voor de wereld. Het tweede is: verdieping, verspreiding en uitvoering van de diepe, maar zeer tastbare gedachtewereld van Dom Hans van der Laan (1904-1991). Beide sporen zijn op de expositie in Groot Bijstervelt te zien.

Invloed van Dom Hans van der Laan

Het charisma van Dom van der Laan was oernuchter Hollands: kunst moet dienen, moet ergens toe dienen, moet een functie hebben. Is dat niet het geval, dan beoogt het een soort verafgoding van de kunstenaar. Dom van der Laan was geïnteresseerd in heel vanzelfsprekende dingen van het leven, b.v. de lichtval in de loop der jaargetijden, en de natuur om ons heen in zijn vele vormen. Een kerk was in zijn ogen allereerst een goed en degelijk huis, zonder fraai doenerij dus. Hij was gevoelig voor alle soorten materiaal waar een architect mee te doen heeft: steen, hout, kiezel, kleuren, en ook stoffen voor kleding, in het bijzonder liturgische gewaden, maar ook de mode van elke dag, vooral van de vrouw. Wim Johannesma wil in het bijzonder dat onderdeel van het erfgoed van Dom Hans van der Laan, zijn visie op en vormgeving van kleding, bewaren en doorgeven.
Twee dingen zijn Wim Johannesma door Dom van der Laan duidelijk geworden: Kunst heeft te maken met ORDE, en staat onder het liefdevolle gezag van de INTELLIGENTIE. Is dat niet het geval, dan krijg je willekeur. Kunst moet voor iedereen toegankelijk en betaalbaar zijn. Daarom exposeert hij alleen, maar wel verantwoorde kopieën, die hij te koop aanbiedt voor een vriendenprijs.

‘Mogen de afbeeldingen in deze tentoonstelling in het kader van de Vastentijd en het lijden van Jezus en ons lijden er toe bijdragen, de zwaarte van ons dagelijks leven wat omhoog te tillen. Daar is kunst voor bedoeld’, aldus Wim Johannesma.